O RASIE
W hodowli Gwiazda Orientu posiadamy koty syjamskie i orientalne, krótkowłose i długowłose. Rasy te należą one do grupy IV FIFe. Są to koty średniej wielkości, osiągające wagę 2,5-4,5kg. Przewidywana długość życia to 15-20 lat.
Rasa syjamska jest uznana przez FIFe od samego początku działania organizacji, czyli od 1949 roku. Rasę syjamską uznaje się za najstarszą rasę kota domowego, a współczesne syjamy znacznie różnią się od pierwotnych przedstawicieli tej pięknej rasy. Syjamy znane są głównie ze swojego umaszczenia – color point – charakteryzującego się ciemniejszym futrem w dystalnych (najdalej oddalonych od serca) częściach ciała, czyli na łapach, ogonie, uszach oraz na pysku. Współczesne koty syjamskie i orientalne są smukłe, proporcjonalne i eleganckie w ruchu. Głowa ma kształt trójkąta z szeroko rozstawionymi uszami a oczy wpisane są w kształt migdała.
Koty orientalne i syjamskie oraz ich odmiany długowłose, to rasy siostrzane, które można ze sobą krzyżować. Wzorzec dotyczący wyglądu wszystkich tych ras jest taki sam, różnice zauważymy w długości włosa, umaszczeniu i kolorze oczu. Zgodnie z tym, koty orientalne krótkowłose i orientalne długowłose (jawajskie) występują w niemal wszystkich odmianach kolorystycznych, natomiast bez znaczeń color point.
STANDARD RAS (syjamska, balijska, orientalna krótkowłosa i długowłosa) FIFe (ang.):
http://www1.fifeweb.org/dnld/std/BAL-SIA-OLH-OSH.pdf
CHARAKTER:
Koty syjamskie i orientalne są kotami aktywnymi, ciekawskimi i mocno zorientowanymi na człowieka. Towarzyszą w każdej czynności podejmowanej przez członków swojej rodziny. Są to koty wymagające ruchu, lubiące się wspinać, dlatego warto w domu zadbać o wysokie drapaki. Koty syjamskie i orientalne wymagają też czułości i obecności człowieka. Bardzo źle znoszą samotność. Nie są to rasy polecane rodzinom, które większość doby spędzają w pracy i są w rozjazdach. Trudno zmienić tryb życia przez kota, dlatego jeśli mimo wszystko marzysz o syjamie czy oriencie, mogę tylko polecić drugiego kota. Razem będą miały swoje kocie sprawy i zapewnią sobie wzajemne towarzystwo w trakcie Twojej nieobecności. A i tak przywitają Cię w drzwiach gotowe na wzajemne przytulanie i zabawę. One czują, kiedy wracasz i czekają na Ciebie. Uwierz mi.
Koty syjamskie i orientalne kochają ludzi i silnie się przywiązują. Domagają się uwagi i pieszczot. Śledzą swojego człowieka w trakcie krzątania się po domu. Trzeba je wybawić w ciągu dnia, rozładować ich energię, więc wyposaż się w cały arsenał różnych zabawek. Syjamy i orienty często aportują, co jest świetną zabawą zarówno dla człowieka jak i samego kota. Są gadatliwe i głośne, szczególnie syjamy. Zatem można sobie z nimi pogadać, choć wrażenie, że Twój kot wszystko rozumie i Ci odpowiada, bywa czasem troszkę niepokojące 😉 Jednak wiem na pewno, że kot będzie idealnym powiernikiem wszystkich Twoich tajemnic.
To nie są koty, które spędzają całe dnie śpiąc na parapecie albo za szafą. One będą krok w krok łazić za Tobą. Nie ma mowy o samotności w toalecie, bo pod drzwiami będą wyśpiewywać serenady. Osobniki dobrze zsocjalizowane nie będą też truchleć przed obcymi. Moje wręcz biegną pod drzwi na dźwięk dzwonka. To ulubieńcy wszystkich gości i… kurierów!
KOT SYJAMSKI – wzorzec rasy
[za: http://skr.org.pl/syjamski]
Syjamy są wśród kotów najstarszą rasą hodowlaną uszlachetnioną przez człowieka. Pierwsze syjamy, jako egzotyczne koty typu wysmukłego z Dalekiego Wschodu, głównie z dzisiejszej Tajlandii, zostały przywiezione do Europy i pędziły nędzny żywot, będąc atrakcją dla publiczności w ogrodach zoologicznych wielkich miast. W 1871 r. można było po raz pierwszy zobaczyć na słynnej w skali światowej wystawie kotów w londyńskim Crystal Palace pierwsze koty syjamskie wyhodowane przez człowieka. Od tego momentu zaczął się nadzwyczaj szybki rozwój tej rasy. Syjamy, hodowane z doskonałymi wynikami od końca XIX wieku, zdobyły cały świat i wytworzyły prawie nie dającą się zliczyć różnorodność odmian barwnych. W 1892 r. ustalono pierwszy wzorzec rasy, który jednak później trzeba było ponownie przerabiać, zmieniać i uzupełniać.
Współczesne koty syjamskie różnią się ogromnie od pierwotnych już na pierwszy rzut oka. Syjamy w początkowym okresie, mimo swej smukłości, były dość masywne i bardziej przypominały dzisiejsze koty burmańskie lub koraty. Dzisiejsi ich potomkowie mają więc niewiele wspólnych cech ze swymi przodkami. Za hodowlany ideał syjama uchodzi kot wyjątkowo wysmukły, o długich i cienkich nogach oraz cienkim ogonie. Syjam musi być wydłużony i sprężysty, a zarazem silnie umięśniony.
U syjamów podobnie jak u innych ras prowadzi się selekcję dążąc do uzyskania skrajności. Wyraźnie widać to po wyglądzie głowy, która u syjamów powinna być średniej wielkości i być proporcjonalna do reszty ciała. Musi być klinowata, przy czym klin rozpoczyna się od nosa i rozszerza się równomiernie aż do końca dużych i wysoko osadzonych uszu. Boczne linie klina powinny być ciągłe. Zakłócająca tę ciągłość zatoczka przy poduszeczkach z wąsami jest uważana za wadę. Czaszka w profilu jest lekko wypukła. Nos powinien być długi i prosty, bez zagłębienia u nasady. Pyszczek jest drobny, szczęki wyraźnie zaznaczone; podbródek tworzy jedną linię z czubkiem nosa. Elegancję ruchu syjamy zawdzięczają sprężystym, długim kończynom, przy czym tylne powinny być trochę dłuższe od przednich. Cienki i biczowato zakończony ogon kotów syjamskich przeważnie jest w ruchu i sygnalizuje gotowość do działania.
Futro syjamów jest wyjątkowo krótkie, delikatne i jedwabiste; powinno gładko przylegać do ciała i u zdrowych kotów być lśniące.
Miłośnicy kotów zawsze byli zafascynowani ciemnoniebieskimi oczami syjamów. Oczy te o migdałowatym kształcie, wyraźnie ukośnie ustawione, o przenikliwym spojrzeniu robią duże wrażenie, jakby chciały przekazać wszystkie tajemnice Orientu. Selekcja dokonywana w ramach hodowli doprowadziła jednak u niektórych linii syjamów do znacznych deformacji oczu, którą da się wyeliminować tylko drogą konsekwentnej selekcji w trakcie dalszej hodowli. Na skutek dążenia do uzyskania coraz mniejszych i coraz węższych oczu rodziły się kocięta z podwiniętymi powiekami (entropia) lub z zupełnie zarośniętymi powiekami i oczywiście cierpiały z powodu tej ułomności. Trzeba przyznać, że tylko dzięki konsekwentnej selekcji zdołano zlikwidować skutki błędnych zabiegów hodowlanych okresu początkowego. Koty syjamskie długo uważano za rasowe tylko wówczas, gdy miały słynny ogon z załamaniami lub zgrubieniami albo wyraźnie zezowały. Zarówno nieprawidłowe ustawienie oczu, jak i zniekształcenia ogona były wadami genetycznymi, które jeszcze do 1937 r także na wystawach oceniano jako cechy rasy.
Z powodu długiej historii kota syjamskiego i dynamicznego rozwoju ich hodowli, podobnie jak u innych ras, które od dawna były przedmiotem zabiegów hodowlanych, u tej rasy częściej występują wady dziedziczne. Najbardziej znane i dlatego dające się uniknąć są – poza defektami oczu – deformacje mostka (tzw. syndrom żaby), dysplazja stawów biodrowych, wrodzone wypadnięcie trzeciej powieki, zapadnięcie się gałki ocznej (enophthalmus) i zespół Waardenburga, który jest zaburzeniem wzroku z częściową ślepotą, występującym tylko w krzyżówkach kotów mających gen koloru rudego z kotami rasy foreign white. Szlachetna rasa, taka jak syjamska, sprawia hodowcom wiele kłopotów i dlatego powinni oni dokonywać tylko dobrze przemyślanych krzyżowań po dokładnym przestudiowaniu genealogii danych osobników.
Kolor futra jest – oprócz koloru oczu – główną znamienną cechą tej rasy. W zależności od odmiany barwnej od mniej lub bardziej jasnego koloru zasadniczego wyraźnie odcinają się ciemniejsze oznaki na twarzy (maska), uszach, kończynach i ogonie; u kocurów także moszna ma kolor oznak. W odniesieniu do wszystkich odmian barwnych obowiązuje żelazna zasada, że kolorowe oznaki muszą być możliwie jednolite i ciągłe, nie mogą ich zakłócać ani jaśniejsze plamy, ani przetykać pojedyncze białe włosy. Często maska wygląda niejednolicie, np. po chorobie lub wychowie młodych, co powoduje, że takie koty nie spełniają warunków wymaganych na wystawach. Kocięta rodzą się czysto białe, oznaki zaczynają się u nich pojawiać mniej więcej od czwartego tygodnia życia, lecz doskonałe umaszczenie mają przeważnie dopiero po osiągnięciu dojrzałości płciowej w wieku 7 lub 8 miesięcy. Dobrzy jurorzy biorą ten fakt pod uwagę.
ORIENTALNY KRÓTKOWŁOSY – wzorzec rasy
[za: http://skr.org.pl/orientalny-krotkowlosy]
Już od dawna hodowcy kotów syjamskich pragnęli wyhodować zgrabnego, wysmukłego kota typu syjamskiego bez oznak, czyli jednobarwnego. Ponieważ skłonność do oznak jest dziedziczona recesywnie, z każdego krzyżowania kotów z oznakami z kotami jednobarwnymi zawsze rodzą się koty jednobarwne, zadanie wcale nie było takie trudne. Jednobarwnych kotów krótkowłosych brytyjskich i amerykańskich było pod dostatkiem w krajach, w których wyhodowano nową rasę, czyli w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. Aby zachować typ kota wysmukłego, hodowcy musieli tylko od samego początku stosować krzyżowania wsteczne i już najpóźniej w trzecim pokoleniu uzyskali „jednobarwnego syjama”.
Mimo usilnych starań Angielki Pat Turner i Niemki Dagmar Thies w latach 50. i 60. o uznanie tej nowej rasy ze wszystkimi odmianami barwnymi, nastąpiło to przez FIFe dopiero w 1970 r. na Wyspach Brytyjskich i w 1972 r. na kontynencie. Jedynym wyjątkiem był kot hawański, który pod inną nazwą został w Anglii uznany już w 1958 r. Ma on wśród protoplastów kota rosyjskiego niebieskiego, gdyż hodowcy spodziewali się, że dzięki jego cechom dziedzicznym szybciej uzyskają wysmukłą budowę ciała.
Orientalne koty krótkowłose są czystymi produktami hodowli. Biorąc pod uwagę pochodzenie od syjamów i podobieństwo do nich uznano, że najwłaściwsza będzie nazwa określająca pochodzenie rasy wyjściowej. Należy też zaznaczyć, że termin „jednobarwne” już od dawna nie odnosi się do wszystkich kotów orientalnych, gdyż oprócz jednobarwnych istnieją również łaciate i tabby. Orientalne koty krótkowłose, pojętne i towarzyskiej ak syjamy, są jednak od nich spokojniejsze w zachowaniu, ich głos nie jest tak przenikliwy, a chęć dominowania nie tak zdecydowana. Ich potrzeba ruchu jest podobna jak u krewniaków z oznakami. Również koty orientalne potrzebują sporo miejsca do baraszkowania, robienia wrzawy, wspinania się, a także dużego zainteresowania właściciela. Najlepiej byłoby nie trzymać ich samotnie, aby łatwiej znosiły wielogodzinną nieobecność właściciela spowodowaną zajęciami zawodowymi.
Właściwie pielęgnowane i żywione koty orientalne nie są zbyt wrażliwe na choroby, lubią korzystać z wybiegu i dobrze łowią zdobycz. W kocich związkach rodzinnych, pomijając drobne starcia, żyją bardzo zgodnie i zachowują zdrowy instynkt stadny. W wychowie młodych uczestniczą wszystkie osobniki grupy, nawet kocury opiekują się kociętami. Orientalnym kotom krótkowłosym przysparza wielu przyjaciół, oprócz miłego charakteru, elegancja i sprężystość ruchów. Ciało mają średniej wielkości, wydłużone i wysmukłe. Mimo dobrego umięśnienia ich sylwetka robi wrażenie delikatnej i zwinnej. Długie i wysmukłe kończyny, tylne nieco dłuższe niż przednie, wrażenie to jeszcze potęgują, podobnie jak długa i wąska szyja oraz ogon, który jest cienki od nasady, długi i ostro zakończony. Łapy są zgrabne i owalne.
Głowa kota orientalnego ma kształt podobny do głowy syjamów. Jest średniej wielkości i klinowata; nie może mieć zagłębienia nad poduszeczkami z wąsami, ani nie może robić wrażenia okrągłej. Pożądany jest kształt „kunowaty”. Nos jest długi i prosty, pyszczek drobny, podbródek i szczęki normalnie zaznaczone. Oczy w kształcie migdałów są błyszczące, intensywnie zielone, różniące się od oczu syjamów.
Jedwabiste i krótkie, delikatnie lśniące futro tych kotów różni się od futra wszystkich innych ras, ponieważ jest sprężyste i ściśle przylega do ciała. Pluszowate futro jest niepożądane. Kolor futra orientalnych kotów krótkowłosych podlega ścisłym kryteriom oceny. Koty jednobarwne, a więc hawański lub hebanowy, muszą mieć włosy od nasady do końców równomiernie zabarwione. Tabby muszą się odznaczać wyraźnym kontrastem między zasadniczą barwą futra a barwą jego rysunku, natomiast srebrzyste cieniowane – wyraźnie jasnym podszyciem odcinającym się od ciemnych końców włosów.
U orientalnych kotów krótkowłosych, podobnie jak u syjamów, zakradły się także wady dziedziczne, które można wyeliminować tylko przez konsekwentną selekcję hodowlaną. Deformacje szczęk i karłowaty wzrost udało się – poza nielicznymi wyjątkami – zlikwidować w hodowli, natomiast polidaktylia (nadliczbowość palców) i oligodaktylia (zmniejszona liczba palców) jeszcze się sporadycznie zdarzają, podobnie jak znane u syjamów deformacje oczu. Dlatego wybór kota rozpłodowego wymaga gruntownego przestudiowania ksiąg hodowlanych oraz dokładnej informacji o jakości linii hodowlanej.
Orientalne koty krótkowłose dzielą się na cztery grupy barwne: jednokolorowe (solids), różnobarwne bez prążków na włosach (bez tickingu) lub ciemniejszych końców włosów (bez tippingu), tabby oraz z ciemniejszymi końcami włosów (z tippingiem). Najstarszą i najbardziej znaną odmianą są koty jednobarwne.
BALIJSKI – wzorzec rasy
[za: http://skr.org.pl/balijski]
Przez długi czas nic się nie mówiło o tej atrakcyjnej rasie kotów, które dzięki żywemu usposobieniu, przywiązaniu do właściciela i zamiłowaniu do zabaw idealnie nadają się do współżycia z ludźmi. Już przed drugą wojną światową trafiały się w miotach kotów syjamskich hodowanych w Ameryce kocięta z dłuższym, jedwabistym futrem. Hodowcy niechętnie godzili się z tym faktem, bo mógł on podważać czystość rasy „błękitnokrwistych” syjamów. Do dzisiaj nie wyjaśniono, skąd się wziął w hodowli gen odpowiedzialny za długie włosy, skoro zatajono istnienie takich osobników w obawie, że hodowle mogłyby mieć trudności z rejestracją.
Jedni hodowcy uważają, że długie włosy mogły powstać wskutek mutacji, inni doszukują się pochodzenia tej cechy w eksperymentach hodowlanych z udziałem kotów perskich, z których wyłoniły się koty perskie z oznakami. Kiedy już się zdecydowano w latach 50. na systematyczną hodowlę tych kotów, to w krótkim czasie doceniono ogromne zalety tej długowłosej odmiany kota syjamskiego i po jej oficjalnym uznaniu we wczesnych latach 70. nadano rasie dźwięczną nazwę pochodzącą od wyspy Bali.
Koty balijskie mają wszystkie zasadnicze cechy takie same jak ich bezpośredni krewniacy – koty syjamskie. Są niezwykle zwinne w ruchu i pełne temperamentu. Ich „rozmowność” jest niezrównana. Kot balijski w ferworze zabawy głośno manifestuje swoją radość. Towarzyskie koty balijskie, skazane na bliski kontakt z ludźmi, potrzebują codziennej porcji głaskania i uwielbiają, gdy się do nich przemawia i domagają się pieszczot.
Ich budowa ciała jest taka sama jak u kotów syjamskich: są średniej wielkości, zgrabne, ciało mają długie i wytworne w ruchu. Raczej delikatna budowa kości i silne umięśnienie zapewniają im dużą sprawność ruchową. Walcowaty tułów nigdy nie może być ani zbyt szeroki, ani ociężały, a długie i wysmukłe kończyny takie wrażenie jeszcze potęgują. Tylne kończyny są nieco dłuższe od przednich, a łapy zgrabne, małe i owalne.
Głowa kotów balijskich jest średniej wielkości, pociągła, klinowata, przy czym „klin” biegnie w prostej i nieprzerwanej linii od czubka nosa do końców dużych, wysoko osadzonych i często szeroko otwartych małżowin usznych. Zagłębienie nad poduszeczkami z wąsami, zwane „pinchem”, jest równie niepożądane jak zbyt szeroka mordka.
Płaska z przodu czaszka musi w profilu tworzyć jedną linię z prostym nosem. Długa i wysmukła szyja podkreśla delikatność głowy i reszty ciała, z którymi harmonizuje długi i cienki ogon. Jest on ostro zakończony i pierzasty, ponieważ jest pokryty długimi, jedwabistymi włosami. Futro kotów balijskich jest delikatne i jedwabiste, jednak nie tak gęste jak u innych ras półdługowłosych. Na barkach, szyi i grzbiecie jest raczej krótkie, na bokach i brzuchu dłuższe.
Z powodu braku podszycia futro podczas ruchu zwierzęcia jest falujące, dzięki czemu koty te mają gładką sierść i zawsze wyglądają wytwornie, jak uczesane. Ledwie zaznaczony kołnierz na szyi kotów balijskich, zwłaszcza młodych, sprawia, że są często mylone ze syjamskimi. Fascynujące są pełne wyrazu niebieskie oczy w kształcie migdałów, o typowym orientalnym wyglądzie, który jest wynikiem skośnego ich ustawienia. Osobniki o niewłaściwej barwie oczu lub nadmiernie ukośnym ich ustawieniu (zezowatości) nie nadają się do hodowli.
Odmiany barwne są identyczne jak u kotów syjamskich. Koty balijskie hoduje się we wszystkich uznanych odmianach barwnych syjamów, od kotów z ciemnobrązowymi oznakami poprzez koty z rudymi oznakami do kotów z oznakami tabby. W hodowli sprawdzoną metodą ulepszania typu (budowy głowy i reszty ciała) okazało się krzyżowanie od czasu do czasu ze syjamami, które wniosły te cechy do rasy balijskiej. Pochodzące z takich krzyżówek krótkowłose syjamy mają dziedziczne skłonności do długich włosów i są określane jako odmiana syjamów. Dla hodowli kotów balijskich mają one nieocenioną wartość.
